Słownik transportu i logistyki IMPARGO
Słownik IMPARGO: znajdź definicje najważniejszych terminów z zakresu transportu i logistyki
HIFO (Highest In, First Out) oznacza metodę wyceny zapasów, w której przyjmuje się, że najdroższe towary opuszczają magazyn jako pierwsze. Pozostały zapas wyceniany jest wówczas według najniższych cen zakupu. O kolejności decyduje więc cena, a nie data przyjęcia, co odróżnia HIFO od metod FIFO i LIFO. Metoda dotyczy ewidencji i wyceny, a nie tego, które sztuki faktycznie wyjeżdżają z magazynu.
Firma transportowa ma własny zbiornik i kupuje olej napędowy w trzech dostawach po 10 000 litrów: po 6,00 zł, po 6,40 zł i po 6,20 zł za litr (liczby przykładowe). Łącznie zapłaciła 186 000 zł. W miesiącu ciężarówki zużywają 15 000 litrów.
HIFO daje najwyższy koszt zużycia i najniższą wartość zapasu na koniec okresu. Wynik za ten okres wychodzi niższy, a zapas w bilansie skromniejszy, dlatego HIFO uchodzi za wycenę ostrożną.
Ustawa o rachunkowości wymienia cztery metody ustalania wartości rozchodu zapasów jednakowych lub uznanych za jednakowe: według cen przeciętnych, czyli średniej ważonej, metodą FIFO (pierwsze weszło, pierwsze wyszło), metodą LIFO (ostatnie weszło, pierwsze wyszło) oraz przez szczegółową identyfikację rzeczywistych cen składników dotyczących ściśle określonych przedsięwzięć. HIFO wśród nich nie ma, więc w księgach prowadzonych według tej ustawy nie jest metodą przewidzianą przez prawo. Pojęcie spotyka się raczej w analizach zarządczych i w literaturze anglojęzycznej.
Dla przewoźnika metoda wyceny zapasów ma znaczenie głównie przy własnym zbiorniku paliwa, częściach zamiennych i oponach na magazynie. Od niej zależy, jaki koszt paliwa trafia do wyniku miesiąca, a więc też koszt jednostkowy kilometra liczony z ksiąg. Do kalkulacji ceny kursu lepiej jednak brać bieżącą cenę zakupu niż wartość z ksiąg, bo po tej cenie trzeba będzie odkupić zużyte paliwo. Gdy cena paliwa często się zmienia, w umowach z klientami stosuje się mechanizm diesel floater, czyli dopłatę paliwową zależną od ceny oleju napędowego. Fizyczny ruch towaru, na przykład wydawanie według dat ważności, opisuje z kolei zarządzanie magazynem.
© IMPARGO 2026, Wszelkie prawa zastrzeżone.