Co to jest HUB w transporcie drogowym?

Hub w transporcie drogowym to węzeł sieci przewozowej, w którym przesyłki z wielu kierunków są zbierane, sortowane i przeładowywane na pojazdy jadące dalej: do kolejnego huba albo do odbiorców. Najczęściej jest to terminal przeładunkowy z wieloma rampami, a nie magazyn do długiego składowania, bo w hubie liczy się szybki przepływ towaru. Hub bywa nazywany także węzłem przeładunkowym, sortownią lub centrum dystrybucyjnym, a w sieciach kurierskich i paczkowych pojawia się w statusach śledzenia przesyłki.

Jak działa model hub-and-spoke

Sieci drobnicowe, paletowe i paczkowe pracują zwykle w modelu hub-and-spoke („piasta i szprychy”). Zamiast wozić każdą przesyłkę bezpośrednio od nadawcy do odbiorcy, sieć dzieli przewóz na trzy etapy:

• Odbiór: mniejsze pojazdy zbierają przesyłki od nadawców w regionie i zwożą je do lokalnego oddziału (depotu) albo prosto do huba. Pojazdy dowożące w ten sposób towar do większego węzła określa się w logistyce terminem feeder.
• Przewóz liniowy: między oddziałami a hubem oraz między hubami jeżdżą pełne lub prawie pełne ciężarówki na stałych kursach liniowych między depotami i sortowniami (line haul).
• Doręczenie: w hubie lub w oddziale docelowym przesyłki trafiają na trasy rozwozowe do odbiorców.

Zysk widać na prostym przykładzie. Sieć z 10 oddziałami, w której każdy oddział wozi do każdego, musi obsłużyć 45 relacji (par oddziałów). Przez jeden centralny hub wystarczy 10 linii, po jednej z każdego oddziału. Na każdej linii jedzie wtedy towar dla całej sieci, więc ciężarówki są lepiej wypełnione. Ceną jest dodatkowy przeładunek i dłuższa droga przesyłki. Według tego schematu działa fracht drobnicowy, w którym przesyłki wielu nadawców jadą jednym ładunkiem; ładunek całopojazdowy (FTL) jedzie zwykle bezpośrednio, z pominięciem huba.

Hub, cross-docking i magazyn

Hub opisuje rolę miejsca w sieci, a cross-docking sposób pracy na rampie. Przy cross-dockingu towar z pojazdu przychodzącego trafia na pojazd wychodzący bez składowania albo po krótkim postoju na placu przeładunkowym. Dlatego w hubie przesyłki przypisuje się do ramp według kierunku, a nie do miejsc na regałach.

Magazyn, w którym towar jest przyjmowany, składowany i kompletowany, działa inaczej: tam towar czeka na zamówienie. Wiele obiektów łączy obie funkcje, ale w planowaniu transportu ta różnica ma znaczenie. W hubie liczą się godziny przyjazdów i odjazdów, w magazynie stany i terminy kompletacji. To w hubie najczęściej odbywa się też konsolidacja przesyłek, czyli łączenie mniejszych ładunków w jeden kurs.

Co oznacza „wyjazd z hubu”

W śledzeniu przesyłek kurierskich i paczkowych status „wyjazd z hubu” oznacza, że przesyłka została posortowana i opuściła sortownię na pojeździe jadącym do kolejnego huba, do oddziału docelowego albo do firmy, która ją doręczy. Nie znaczy to jeszcze, że kurier wiezie ją do odbiorcy. Nazwy statusów różnią się między firmami, ale kolejność jest podobna:

• przyjęcie w hubie, czyli skan przy wjeździe do sortowni,
• wyjazd z hubu, czyli dalsza droga kursem liniowym,
• przyjęcie w oddziale lub hubie docelowym,
• wydanie do doręczenia i doręczenie.

Między skanami status może się przez pewien czas nie zmieniać, bo nowa informacja pojawia się dopiero po skanie w kolejnym punkcie. Przesyłka z zagranicy przechodzi często przez kilka hubów, a przy wwozie spoza UE także przez odprawę celną.

Hub w pracy przewoźnika i dyspozytora

Dla przewoźnika hub jest często stałym miejscem pracy: wiele firm jeździ dla sieci jako podwykonawcy na kursach liniowych albo na trasach odbioru i rozwozu. Dyspozytor pilnuje wtedy kilku punktów:

• Godziny graniczne: kurs musi dojechać do huba przed zamknięciem sortowania, inaczej przesyłki czekają na następny kurs. Planując trasę, trzeba liczyć czas jazdy razem z przerwami kierowcy, a nie samą odległość.
• Okna czasowe i awizacja: huby przydzielają rampy na konkretne godziny, a czas oczekiwania pod rampą warto ująć w kalkulacji kursu.
• Podział zlecenia: gdy przesyłka jedzie najpierw do huba, a dalej innym pojazdem lub u partnera, w planowaniu są to dwa odcinki jednego zlecenia, każdy z własnym pojazdem i kierowcą.
• Rozwóz z huba: trasy do wielu odbiorców planuje się inaczej niż kurs liniowy, bo liczą się kolejność postojów i okna dostaw. Tego etapu dotyczy rozwiązanie IMPARGO dla transportu dystrybucyjnego do wielu odbiorców.