Co to jest magazyn i do czego służy?

Magazyn to budynek, wydzielony plac lub pomieszczenie, w którym towary przyjmuje się, przechowuje i wydaje dalej: surowce czekające na produkcję, komponenty i części zamienne albo gotowe wyroby przed dystrybucją. W łańcuchu dostaw magazyn jest punktem między dwoma przewozami: tu kończy się dostawa od producenta lub importera, a zaczyna dystrybucja do odbiorców. Dla przewoźnika magazyn to przede wszystkim adres załadunku lub rozładunku z rampą, oknami czasowymi i własnymi zasadami przyjęcia towaru.

Funkcje magazynu

To, do czego służy magazyn, nie zależy od jego wielkości, bo każdy wykonuje te same podstawowe czynności:

• Przyjęcie: rozładunek, kontrola ilości i stanu towaru, potwierdzenie dostawy w dokumentach.
• Składowanie: przechowywanie na regałach, w blokach na posadzce lub w strefach o kontrolowanej temperaturze, najczęściej na europaletach o wymiarach 1200 × 800 mm.
• Kompletacja: zbieranie towaru pod konkretne zamówienia i łączenie go w jednostki gotowe do wysyłki.
• Wydanie: przygotowanie przesyłki i dokumentów oraz załadunek na ciężarówkę.

Jak te procesy się organizuje, mierzy i usprawnia, opisuje osobne hasło o tym, jak zarządza się przyjęciami, składowaniem, kompletacją i wydaniami. Tutaj chodzi o sam obiekt i jego miejsce w transporcie.

Magazyn z perspektywy kierowcy i dyspozytora

Na rampie widać, czy trasa była dobrze zaplanowana. Większość magazynów przyjmuje i wydaje towar tylko w określonych godzinach albo po awizacji, czyli wcześniejszym zgłoszeniu przyjazdu na konkretną godzinę. Ciężarówka, która przyjedzie poza swoim oknem czasowym, czeka na wolną bramę, a opóźnienie przenosi się na kolejne punkty trasy i na czas pracy kierowcy.

Typowe źródła przestojów:

• brak awizacji albo błędny numer referencyjny zlecenia,
• palety niezgodne z zamówieniem, uszkodzone lub nienadające się do wymiany,
• niekompletne dokumenty przewozowe przy wydaniu towaru,
• zbyt krótki czas postoju zaplanowany na rozładunek wielu jednostek ładunkowych.

Dlatego doświadczeni dyspozytorzy traktują każdy magazyn jak osobny adres z własnymi regułami: godzinami przyjęć, czasem potrzebnym na załadunek, kontaktem do osoby na zmianie i wyposażeniem punktu rozładunku, takim jak rampa, mostek przeładunkowy czy wózki widłowe.

Rodzaje magazynów

• Magazyn otwarty, półotwarty i zamknięty: od placu składowego na materiały budowlane, przez wiaty, po halę chroniącą towar przed pogodą.
• Magazyn wysokiego składowania: wysokie regały paletowe obsługiwane wózkami lub układnicami, często zautomatyzowane.
• Chłodnia i mroźnia: składowanie żywności i leków w stałej, kontrolowanej temperaturze.
• Centrum dystrybucyjne: magazyn nastawiony na szybki przepływ towaru i kompletację zamówień dla sieci handlowych i sklepów internetowych.
• Magazyn przeładunkowy (cross-dock): towar zostaje w nim tylko tyle, ile trwa przeładunek z jednych pojazdów na drugie.
• Skład celny: miejsce zatwierdzone i nadzorowane przez organy celne, w którym towary spoza UE można przechowywać bez cła i VAT z importu do czasu dopuszczenia ich do obrotu.

Rodzaj magazynu przekłada się na transport: chłodnia wymaga pojazdu z agregatem, automatyczny magazyn wysokiego składowania przyjmuje tylko palety w dobrym stanie i o jednolitych wymiarach, a centrum dystrybucyjne pracuje w wąskich, ściśle pilnowanych oknach czasowych.

Magazyn między dwoma przewozami

Towar rzadko jedzie prosto od producenta do klienta końcowego. Zwykle trafia najpierw do magazynu, gdzie pełne ładunki z fabryk dzieli się na mniejsze dostawy, a drobne przesyłki od wielu dostawców łączy w większe partie. Dzięki temu po obu stronach magazynu działają inne rodzaje przewozów:

• na wejściu: pełne ładunki od producentów, importerów i z portów,
• na wyjściu: dostawy do sklepów, hurtowni i zakładów, często z kilkoma punktami rozładunku na jednej trasie.

Jeśli towar nie jest składowany, tylko od razu przeładowywany, mówi się o cross-dockingu. Obiekt, który pełni głównie tę funkcję w sieci przewoźnika, to hub, w którym ładunki się sortuje i przeładowuje na kolejne trasy. Firmy, które codziennie obsługują kursy z magazynu do wielu odbiorców, planują je jako transport dystrybucyjny z wieloma punktami rozładunku na jednej trasie.