Słownik transportu i logistyki IMPARGO

Słownik IMPARGO: znajdź definicje najważniejszych terminów z zakresu transportu i logistyki

ATR: świadectwo przewozowe A.TR w handlu z Turcją

Świadectwo przewozowe A.TR, potocznie certyfikat ATR lub dokument ATR, służy w handlu między Unią Europejską a Turcją jako dowód statusu celnego. Potwierdza, że towar jest w swobodnym obrocie w UE albo w Turcji, a więc może korzystać ze zwolnienia z cła w ramach unii celnej UE-Turcja. ATR nie jest świadectwem pochodzenia: obejmuje także towary sprowadzone wcześniej z krajów trzecich, jeśli zostały tam dopuszczone do obrotu.

Jakie towary obejmuje A.TR

W swobodnym obrocie jest towar całkowicie uzyskany lub wytworzony w UE albo w Turcji, a także towar sprowadzony z państwa trzeciego i dopuszczony do obrotu po załatwieniu formalności przywozowych. Sama unia celna UE-Turcja obejmuje produkty przemysłowe i przetworzone produkty rolne. Poza nią pozostają dwie grupy, dla których świadectwo A.TR nie wystarcza:

  • podstawowe produkty rolne, objęte osobnymi preferencjami opartymi na pochodzeniu,
  • wyroby z węgla i stali, dla których obowiązuje odrębna umowa o wolnym handlu.

Świadectwo można stosować tylko wtedy, gdy towar trafia bezpośrednio z UE do Turcji lub odwrotnie. Tranzyt przez państwo trzecie, na przykład przez Serbię, także z przeładunkiem lub czasowym składowaniem, jest dozwolony, jeśli przesyłka pozostaje tam pod dozorem celnym i nie poddaje się jej innym czynnościom niż rozładunek, ponowny załadunek i zabiegi potrzebne do zachowania jej w dobrym stanie.

Kto wystawia świadectwo i jak długo jest ważne

Świadectwo A.TR wystawia na wniosek eksportera urząd celny kraju wywozu i potwierdza je przy wywozie towaru. Zasady określa decyzja nr 1/2006 Komitetu Współpracy Celnej WE-Turcja. Firma, która często wysyła towar do Turcji, może uzyskać status upoważnionego eksportera A.TR i sama wystawiać świadectwa w procedurze uproszczonej. Do tego dochodzą terminy i wyjątki:

  • świadectwo trzeba przedstawić urzędowi celnemu kraju przywozu w ciągu czterech miesięcy od daty wystawienia; po tym terminie urząd może je przyjąć tylko wtedy, gdy opóźnienie wynika z wyjątkowych okoliczności, albo gdy towar przedstawiono mu przed upływem terminu,
  • jeśli przy wywozie świadectwa nie wystawiono z powodu błędu, przeoczenia lub nadzwyczajnych okoliczności albo wystawione świadectwo nie zostało przyjęte przy przywozie z przyczyn technicznych, urząd może wystawić je później, z adnotacją „WYSTAWIONE RETROSPEKTYWNIE”,
  • od 8 lipca 2024 r. państwa członkowskie UE przyjmują także świadectwa A.TR wystawione przez Turcję elektronicznie, z kodem QR zamiast odręcznego podpisu.

Komplet dokumentów na trasę do Turcji? W Orders Module skany A.TR, listu CMR i faktury dołącza się do zlecenia, a przełącznikiem widoczności udostępnia je kierowcy, podwykonawcom i klientowi. dołącz A.TR i CMR do zlecenia

A.TR a EUR.1

Oba dokumenty bywają mylone, bo dają podobny efekt: niższe albo zerowe cło. Różnią się jednak przedmiotem: A.TR poświadcza swobodny obrót w unii celnej, a świadectwo EUR.1 potwierdza pochodzenie towaru, czyli kraj, w którym produkt wytworzono. W handlu z Turcją taki dowód stosuje się właśnie przy podstawowych produktach rolnych oraz wyrobach z węgla i stali, których A.TR nie obejmuje.

Przy odprawie towar klasyfikuje się według kodu towaru, od którego zależą cło i ewentualne ograniczenia. Opis na świadectwie powinien odpowiadać zgłoszeniu celnemu i fakturze. Drobne rozbieżności nie unieważniają jednak dokumentu, jeśli nie ma wątpliwości, że dotyczy on przedstawionego towaru.

A.TR w pracy przewoźnika

Dla polskiego nadawcy wysyłka do Turcji to eksport, który wymaga dokumentacji celnej i klasyfikacji towaru, a świadectwo A.TR zwykle towarzyszy ładunkowi razem z listem przewozowym, którego treść określa konwencja CMR. Przewoźnik go nie wystawia, ale to on dowozi przesyłkę wraz z dokumentami do urzędu celnego w kraju przywozu. Papierowy formularz łatwo rozpoznać: ma format 210 x 297 mm, a biały papier pokrywa zielony wzór giloszowy, który ujawnia fałszerstwa dokonane środkami mechanicznymi lub chemicznymi. Wypełnia się go w jednym z języków urzędowych UE albo po turecku, wtedy także w jednym z języków UE. Przed wyjazdem warto sprawdzić:

  • czy świadectwo potwierdził urząd celny wywozu albo wystawił je upoważniony eksporter,
  • czy liczba opakowań i opis towaru zgadzają się z listem CMR i fakturą,
  • czy trasa przez państwa spoza UE spełnia warunek przewozu bezpośredniego.

Bez ważnego świadectwa importer nie skorzysta przy odprawie ze zwolnienia z cła w ramach unii celnej, chyba że przedstawi dokument później w dopuszczalnym trybie.


Impargo-logo

Z dnia na dzień zdigitalizuj swój biznes transportowy.

© IMPARGO 2026, Wszelkie prawa zastrzeżone.