Co to jest ładunek (cargo) w transporcie?

W transporcie ładunek (ang. cargo) to towary przewożone w celach komercyjnych, niezależnie od tego, czy jadą ciężarówką, busem, pociągiem, statkiem, samolotem czy w kontenerze intermodalnym. Słowo cargo pierwotnie oznaczało towar załadowany na statek, dziś obejmuje ładunki we wszystkich gałęziach transportu, od jednej palety po pełną naczepę. Przewoźnik przewozi ładunek na podstawie umowy przewozu, a przyjęcie towaru potwierdza list przewozowy, w międzynarodowym transporcie drogowym list CMR.

Ładunkiem nie są rzeczy, które jadą z pojazdem, ale nie są przedmiotem przewozu: bagaż i rzeczy osobiste kierowcy, wyposażenie pojazdu, pasy do mocowania czy zapas paliwa. W codziennym języku ładunek bywa też nazywany frachtem, choć fracht częściej oznacza cenę przewozu.

Rodzaje ładunków w transporcie drogowym

• drobnica: towary w opakowaniach jednostkowych, najczęściej na paletach, w kartonach lub skrzyniach,
• ładunki masowe: towary sypkie lub płynne przewożone luzem w silosach i cysternach, bez opakowań,
• towary niebezpieczne: ładunki objęte przepisami ADR, które zależnie od klasy i ilości wymagają oznakowania pojazdu, odpowiednich dokumentów i przeszkolonego kierowcy,
• ładunki w kontrolowanej temperaturze: żywność, leki czy kwiaty przewożone w chłodniach,
• ładunki ponadgabarytowe: elementy, z którymi pojazd przekracza dopuszczalne wymiary, masę lub naciski osi; w przepisach jest to pojazd nienormatywny, a jego przejazd wymaga zezwolenia.

Pod względem organizacji przewozu rozróżnia się ładunek całopojazdowy (FTL), gdy jeden klient zajmuje cały pojazd, i przewóz drobnicowy (LTL), gdy w pojeździe jadą przesyłki kilku klientów.

Jakie dane o ładunku są potrzebne w zleceniu

Dyspozytor dobiera pojazd i trasę na podstawie danych o ładunku, dlatego co najmniej te informacje powinny się znaleźć w zleceniu transportowym:

• rodzaj towaru i opakowania, liczba i typ jednostek ładunkowych, na przykład europalet,
• masa brutto oraz wymiary lub zajęte metry ładunkowe,
• informacja, czy ładunek można piętrować,
• wymagania szczególne: temperatura, klasa ADR, załadunek z boku lub z góry, wymiana palet,
• wartość towaru, jeśli przekracza zwykły zakres ubezpieczenia przewoźnika.

Każda luka w tych danych wychodzi na rampie: niepiętrowalne palety nie mieszczą się w naczepie, ciężki ładunek przeciąża oś, a brak informacji o ADR może oznaczać, że podstawiony pojazd lub kierowca nie spełnia wymagań i towar nie pojedzie. Poprawny opis ładunku chroni też przewoźnika przy reklamacjach, bo pozwala porównać to, co przyjęto do przewozu, z tym, co dostarczono. Przy towarach o wysokiej wartości warto przed załadunkiem ustalić, czy wystarczy ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej przewoźnika, czy potrzebne jest osobne ubezpieczenie ładunku.

Warto też odróżnić ładunek od przesyłki. Przesyłka to towar jednego nadawcy dla jednego odbiorcy, objęty jednym dokumentem przewozowym. Ładunek pojazdu jest pojęciem szerszym: w przewozie drobnicowym składa się z wielu przesyłek, a ich masy i wymiary sumują się przy planowaniu przestrzeni, nacisków osi i mocowania.