DDU Incoterms: znaczenie reguły i jej następca DAP

DDU (Delivered Duty Unpaid), czyli „dostarczone, cło nieopłacone”, to nieaktualna reguła Incoterms. Sprzedawca dostarcza towar do miejsca przeznaczenia wskazanego w umowie sprzedaży i do tego miejsca ponosi koszty oraz ryzyko transportu, a kupujący odpowiada za odprawę importową, cła i podatki. Regułę wycofano w Incoterms 2010 i nie ma jej również w obowiązujących Incoterms 2020. Znaczenia skrótu nie należy mylić z dostawą „od drzwi do drzwi”: DDU określa podział kosztów i obowiązków między sprzedawcą a kupującym, a nie rodzaj usługi przewozowej.

Następca DDU: reguła DAP

Faktycznym następcą DDU jest reguła DAP (Delivered at Place), która przewiduje ten sam podział obowiązków. Pokrewną regułę DAT (Delivered at Terminal) wprowadzono w tym samym czasie, a w Incoterms 2020 przemianowano ją na DPU (Delivered at Place Unloaded). Dla nowych umów ma to praktyczne znaczenie: zamiast DDU należy stosować aktualne reguły Incoterms. Różnice między wszystkimi jedenastoma regułami przedstawia przegląd Incoterms 2020 z tabelą reguł.

Co DDU oznacza dla przewoźnika

W transporcie drogowym przy DDU liczy się przede wszystkim podział ról. Przewóz do miejsca przeznaczenia w kraju importu zleca sprzedawca, ale odprawę importową załatwia kupujący. W obrocie wewnątrz Unii Europejskiej nie ma to dużego znaczenia, bo między państwami członkowskimi nie pobiera się ceł; reguła Incoterms rozstrzyga tam głównie, kto płaci fracht i gdzie przechodzi ryzyko. Problem pojawia się na granicy celnej, na której towar trzeba zgłosić do odprawy, na przykład przy przewozach do Szwajcarii lub Wielkiej Brytanii. Jeśli zgłoszenie kupującego nie jest gotowe na czas, ciężarówka czeka na granicy lub w urzędzie celnym, a przewoźnik nie ma z kupującym umowy, na podstawie której mógłby obciążyć go za ten czas.

Kto płaci za takie oczekiwanie, zwykle nie wynika z umowy sprzedaży. Dlatego trzeba to zapisać w zleceniu transportowym od sprzedawcy, razem z informacją, kto przygotowuje dokumenty celne.

Kto co płaci w DDU

Sprzedawca ponosi koszty i ryzyko przewozu do uzgodnionego miejsca, a kupujący płaci cła, podatki importowe i inne opłaty przywozowe. Jeśli sprzedawca ma pokryć ich część, musi to być wyraźnie zapisane w umowie. Towar uznawano za dostarczony, gdy był w miejscu przeznaczenia do dyspozycji kupującego na przybyłym środku transportu, a rozładunek należał do kupującego, tak jak dziś przy DAP.

Umowy, które nadal powołują się na DDU, pozostają ważne: obowiązuje wersja Incoterms wskazana w umowie, na przykład „DDU Incoterms 2000”. Gdy brakuje roku, łatwo o spór, która wersja ma zastosowanie. Jeśli DDU pojawia się dziś w zleceniu transportowym, warto zapytać, o jaką regułę naprawdę chodzi: zwykle o DAP, czasem o DDP, w której sprzedawca dodatkowo dokonuje odprawy importowej i płaci należności. Przewoźnikowi wystarczy wtedy krótkie potwierdzenie na piśmie, kto odpowiada za odprawę i kto płaci za ewentualny postój.