MAWB, czyli główny lotniczy list przewozowy

Skrót MAWB oznacza Master Air Waybill, czyli główny lotniczy list przewozowy, który linia lotnicza (przewoźnik lotniczy) wystawia spedytorowi dla przesyłki lotniczej. MAWB obejmuje całą przesyłkę zbiorczą, którą spedytor nadaje u przewoźnika, i jest dowodem zawarcia umowy przewozu między spedytorem a linią lotniczą oraz przyjęcia ładunku przez linię.

Spis treści

1. MAWB a HAWB: różnica
2. Lotniczy list przewozowy a transport drogowy
3. MAWB a konosament
4. Co zawiera lotniczy list przewozowy

MAWB a HAWB: różnica

W transporcie lotniczym spedytor często łączy przesyłki kilku nadawców w jedną konsolidację. Powstają wtedy dwa poziomy dokumentów:

• MAWB (Master Air Waybill) wystawia linia lotnicza spedytorowi na całą skonsolidowaną przesyłkę,
• HAWB (House Air Waybill) wystawia spedytor każdemu nadawcy osobno, po jednym na każdą przesyłkę częściową.

Jeden MAWB odsyła więc do kilku listów HAWB, które razem dokumentują poszczególne części przesyłki zbiorczej. Gdy nadawca rezerwuje przewóz bezpośrednio w linii lotniczej, poziomu HAWB nie ma: jeden lotniczy list przewozowy wskazuje nadawcę i odbiorcę.

Lotniczy list przewozowy a transport drogowy

MAWB i HAWB należą do transportu lotniczego, ale oba końce podróży zwykle obsługuje ciężarówka: dowozi towar do lotniska wylotu i odbiera go z terminalu cargo w porcie docelowym. Według konwencji montrealskiej przewóz lądowy poza lotniskiem nie jest przewozem lotniczym. Jeśli jednak odbywa się w wykonaniu umowy przewozu lotniczego w celu załadunku, dostawy lub przeładunku, przyjmuje się, że szkoda powstała w czasie przewozu lotniczego, dopóki nie zostanie udowodnione co innego. A jeśli przewoźnik bez zgody nadawcy zastąpi uzgodniony lot ciężarówką, taki odcinek drogowy także uważa się za przewóz lotniczy. Na zwykłym przewozie drogowym między dwoma państwami funkcję dokumentu przewozowego pełni natomiast list przewozowy CMR.

MAWB a konosament

MAWB jest lotniczym odpowiednikiem konosamentu (bill of lading) w żegludze. Najważniejsza różnica: lotniczy list przewozowy nie jest papierem wartościowym, więc nie przenosi własności towaru i nie jest zbywalny. Konosament można natomiast wystawić jako dokument zbywalny, którego przekazanie daje prawo do odbioru ładunku.

Co zawiera lotniczy list przewozowy

Zgodnie z konwencją montrealską z 1999 r., którą Polska ogłosiła w Dzienniku Ustaw w 2007 r., nadawca wystawia lotniczy list przewozowy w trzech oryginalnych egzemplarzach: pierwszy dla przewoźnika, podpisany przez nadawcę, drugi dla odbiorcy, podpisany przez nadawcę i przewoźnika, oraz trzeci, który przewoźnik podpisuje i wręcza nadawcy po przyjęciu ładunku. Jeśli na prośbę nadawcy list wypełnia przewoźnik, robi to w imieniu nadawcy, dopóki nie zostanie udowodnione co innego. List musi wskazywać miejsce wylotu i miejsce przeznaczenia oraz wagę przesyłki. Zapisy o wadze, wymiarach, opakowaniu i liczbie sztuk stanowią dowód tych faktów, dlatego wagę i liczbę sztuk opłaca się sprawdzić już przy odbiorze towaru od nadawcy. Konwencja dopuszcza też zastąpienie papierowego listu innym środkiem, który zachowuje zapis przewozu, na przykład w formie elektronicznej.