Słownik transportu i logistyki IMPARGO
Słownik IMPARGO: znajdź definicje najważniejszych terminów z zakresu transportu i logistyki
Zielona logistyka (ekologistyka, ang. green logistics) to odpowiedzialne wobec środowiska zarządzanie przepływem towarów w całym łańcuchu dostaw, od pozyskania surowców po dostawę do klienta. Jej celem jest ograniczenie wpływu transportu, magazynowania i dystrybucji na środowisko przy zachowaniu efektywności ekonomicznej. W transporcie drogowym sprowadza się to w praktyce do spalania mniejszej ilości paliwa na każdą przewiezioną tonę i do umiejętności wykazania, ile paliwa zużyto.
Zielona logistyka zaczyna się od pomiaru. Nadawcy coraz częściej proszą przewoźników o dane o emisji gazów cieplarnianych z konkretnej przesyłki, na potrzeby własnych raportów klimatycznych albo przetargów. Powszechnie stosowaną metodą jest międzynarodowa norma ISO 14083:2023, która opisuje kwantyfikację i raportowanie emisji gazów cieplarnianych z operacji w łańcuchach transportowych. Uwzględnia się w niej emisje z wytworzenia i dostarczenia paliwa (well-to-tank) oraz ze spalenia go w pojeździe (tank-to-wheel), a wynik podaje się w ekwiwalencie CO2 (CO2e), który obejmuje też inne gazy cieplarniane, takie jak metan i podtlenek azotu.
Unia Europejska przyjęła tę metodę jako punkt odniesienia. Rozporządzenie (UE) 2026/1030 w sprawie rozliczania emisji gazów cieplarnianych z usług transportowych stanowi, że emisje te oblicza się na podstawie normy EN ISO 14083:2023. Nie nakłada ono na przewoźników ogólnego obowiązku raportowania: dotyczy sytuacji, w których emisje są obliczane i ujawniane na podstawie umowy, dobrowolnie albo z mocy innych przepisów, a większość jego przepisów stosuje się od 2 grudnia 2030 r.
Największą dźwignią jest przejechanie mniejszej liczby kilometrów pełniejszymi i lepiej zaplanowanymi ciężarówkami, bo dobrze ułożona trasa zmniejsza jednocześnie zużycie paliwa i liczbę pustych przejazdów. Liczy się też technika jazdy: równa prędkość, mniej zatrzymań i krótsza praca silnika na postoju oszczędzają paliwo na każdym kursie, niezależnie od pojazdu.
W tym samym kierunku działają koszty. Od nowelizacji dyrektywy o eurowiniecie dyrektywą (UE) 2022/362 państwa członkowskie różnicują opłaty drogowe dla pojazdów ciężkich według klas emisji CO2, od klasy 1 do klasy 5, do której należą pojazdy bezemisyjne. Przy opłacie zależnej od przejechanej odległości państwo może zamiast tego pobierać zróżnicowaną opłatę z tytułu kosztów zewnętrznych za emisję CO2. Przejazd czystszą ciężarówką może więc kosztować mniej. Szczegóły zależą od kraju i opisano je w haśle o systemach opłat drogowych dla ciężarówek. Zmierzone emisje, pełniejsze ciężarówki i niższe opłaty wzajemnie się wtedy wspierają, zamiast ze sobą konkurować.
© IMPARGO 2026, Wszelkie prawa zastrzeżone.