Słownik transportu i logistyki IMPARGO
Słownik IMPARGO: znajdź definicje najważniejszych terminów z zakresu transportu i logistyki
Puste kilometry to odległość, którą ciężarówka pokonuje z pustą naczepą lub pustym kontenerem, bez ładunku i bez przychodu. Mówi się też o pustych przebiegach, pustych przejazdach albo jeździe na pusto. Znaczenie jest proste, koszt już nie: pusta ciężarówka też spala paliwo, pochłania czas pracy kierowcy, zużywa się technicznie i płaci opłaty drogowe na płatnych drogach.
Eurostat mierzy to jako udział pojazdokilometrów przejechanych przez puste pojazdy. W 2025 roku ponad jedna piąta (21,8%) odległości przejechanej przez pojazdy w drogowym transporcie towarowym w UE przypadała na jazdę na pusto. W transporcie krajowym udział był wyższy, 26,0%, a w międzynarodowym wynosił 12,9%. Według Eurostatu znacznie wyższy udział na Cyprze, 43,1%, może wynikać z dużej roli towarów importowanych przez porty i z przewozów budowlanych, w których w jedną stronę jedzie się często pusto.
Dla polskich przewoźników temat ma szczególną wagę: w 2025 roku przypadała na nich niemal jedna trzecia (32,1%) pracy przewozowej w międzynarodowym drogowym transporcie towarowym w UE, mierzonej w tonokilometrach.
Puste kilometry powstają, gdy w pobliżu miejsca rozładunku nie ma odpowiedniego ładunku w dobrym kierunku, więc ciężarówka wraca albo dojeżdża do kolejnego załadunku pusta. Typowe przyczyny:
Przewoźnicy wliczają spodziewany udział pustych kilometrów w swoje stawki, więc ostatecznie płacą za nie wszyscy, od załadowców po klientów końcowych. Aby znać ten udział, przewoźnik musi porównać kilometry ze zleceń z kilometrami, które jego ciężarówki naprawdę przejechały.
Najprostszym sposobem jest ładunek powrotny (backhaul): zlecenie na drogę powrotną od stałego klienta na tej trasie, od przewoźnika partnerskiego albo z giełdy transportowej. Ładunki powrotne bywają gorzej płatne niż kurs w pierwszą stronę, więc warunek jest jeden: stawka powinna pokryć co najmniej dodatkowe paliwo, opłaty drogowe i czas kierowcy. Gdy ładunku powrotnego nie ma, pomaga trasa trójkątna: ciężarówka wiezie ładunek do trzeciego miejsca, z którego zaczyna się kolejne zlecenie. Podobnie działa łączenie kilku zleceń w jedną trasę i planowanie pierwszego załadunku następnego dnia blisko ostatniego rozładunku, dlatego dobre planowanie tras to codzienne narzędzie przeciw jeździe na pusto.
Nie każdego pustego kilometra da się uniknąć. Cysterna, która dowiozła paliwo, musi wrócić pusta, a krótki pusty dojazd do dobrego ładunku bywa tańszy niż czekanie na słaby ładunek w pobliżu. Chodzi o to, by wiedzieć, gdzie powstają puste kilometry, wliczać je do wyceny tam, gdzie nie da się ich usunąć, i wypełniać kursy powrotne tam, gdzie to możliwe.
Powiązane tematy:
© IMPARGO 2026, Wszelkie prawa zastrzeżone.