Co to są usługi wartości dodanej?

Usługi wartości dodanej (ang. Value-Added Services, VAS) to dodatkowe usługi w łańcuchu logistycznym, wykraczające poza sam transport i magazynowanie. Obejmują zadania, które inaczej musiałby wykonać sam klient lub inna firma, i zwiększają efektywność łańcucha dostaw. Wartość dodana nie zawsze dotyczy samego produktu: często polega na tym, że towar dociera do odbiorcy gotowy do sprzedaży, montażu lub użycia, a jeden partner przejmuje czynności, do których wcześniej potrzeba było kilku firm.

Typowe usługi wartości dodanej

W magazynie są to przede wszystkim:

• kompletacja i pakowanie zamówień,
• etykietowanie i oznaczanie, w tym etykiety logistyczne z numerem SSCC,
• wstępny montaż lub konfekcjonowanie,
• przepakowywanie dużych partii na mniejsze jednostki,
• kontrola jakości i ilości przy przyjęciu towaru,
• obsługa zwrotów.

W transporcie drogowym takie usługi świadczy się przy załadunku lub dostawie: awizacja dostawy w magazynie odbiorcy, wymiana palet, rozładunek windą tam, gdzie nie ma rampy, wniesienie towaru na miejsce, dostawa w dwie osoby, rozpakowanie i zabranie opakowań albo odbiór zwrotów w drodze powrotnej.

Jak wycenia się usługi wartości dodanej

Usługi VAS wycenia się według jednostki pracy, a nie odległości: za etykietę, za paletę, za pozycję zamówienia, za godzinę pracy albo stałą kwotą za dostawę z awizacją czy z drugą osobą. W umowie lub cenniku powinny być osobnymi pozycjami. Wliczone w stawkę frachtową przestają być widoczne: cena kursu pozostaje ta sama, a pracy przybywa.

Typowa strata w transporcie drogowym to drobna przysługa, która staje się regułą. Kierowca pomaga rozpakować towar, czeka, aż odbiorca sprawdzi każdy karton, albo zabiera paletę zwrotów, której nikt nie zamówił. Każda taka czynność zajmuje czas kierowcy i ciężarówki, a zapłatę przynosi tylko wtedy, gdy jest zapisana w zleceniu.

Kto świadczy usługi wartości dodanej

Magazynowe usługi wartości dodanej świadczą zwykle operatorzy logistyki kontraktowej, często w ramach umowy z jednym klientem. Spedytorzy łączą usługi VAS z transportem, odprawą celną i magazynowaniem, tak aby nadawca miał do czynienia z jednym partnerem. Dla przewoźników drogowych rzadko są one podstawową działalnością, ale często decydują o tym, kto utrzyma kontrakt. Przewoźnik, który awizuje dostawy, rzetelnie rozlicza wymianę palet i przywozi zwroty w drodze powrotnej, jest trudniejszy do zastąpienia niż taki, który podaje wyłącznie stawkę za kilometr.

Każda usługa wartości dodanej zmienia też przystanek. Dostawa z windą wymaga odpowiedniego pojazdu, dostawa w dwie osoby drugiej osoby w kabinie, a rozpakowanie i wniesienie wydłużają rozładunek. Usługę warto więc zapisać w zleceniu już przy jego przyjęciu, zaplanować przystanek z realnym czasem i potwierdzić to, co zostało wykonane, przy dostawie. Dowód dostawy (POD) staje się wtedy także podstawą do zafakturowania dodatkowej pracy.